Như chúng ta được biết trong bài học, ba gunas là ba trạng thái tâm trí tồn tại bên trong mỗi người. Không những thế, ba gunas này còn có mặt trong hầu hết mọi thứ xung quanh chúng ta, bao gồm cả thực phẩm chúng ta tiêu thụ hàng ngày.
Tương tự như đặc tính của từng gunas trong cơ thể, các thực phẩm cũng có tính Rajasic, Tamasic, Sattvic tạo ra những tác động đến sức khỏe thể chất và tinh thần khi chúng ta sử dụng.
Khi hấp thụ quá nhiều thực phẩm có tính Tamasic, cơ thể và tâm trí chúng ta cảm thấy nặng nề, uể oải và mệt mỏi.
Nếu sử dụng thực phẩm Rajasic quá mức sẽ dẫn đến trạng thái kích thích, khó duy trì sự tập trung, dễ kích động, nóng nảy và lo lắng.
Còn chế độ nhiều thực phẩm Sattva tạo điều kiện cho cơ thể và tâm trí ổn định, cân bằng, bình tĩnh và tỉnh táo.
Do vậy, Ayurveda khuyến khích việc sử dụng các thực phẩm có tính Sattvic, hạn chế các thực phẩm Rajasic và giảm bớt các sản phẩm có tính Tamasic trong chế độ ăn hàng ngày (trừ trường hợp phải sử dụng để cân bằng các doshas) để tạo ra trạng thái sức khỏe tinh thần tốt.
Bảng bên dưới là các loại thực phẩm thuộc ba nhóm Rajasic, Tamasic và Sattvic:
Sattvic – thực phẩm tinh khiết
Mô tả tính chất
Tươi, nhẹ, hữu cơ, chưa qua chế biến, hoặc hấp, nướng, luộc. Gia vị nhẹ và ít dầu và cân bằng. Thức ăn dạng nhớt, dễ tiêu, có hàm lượng nước cao.
Ví dụ:
Trái cây và rau củ hữu cơ tươi: Khoai lang, khoai tây, bí ngô, bí xanh, củ thì là, rau lá xanh, dừa, cam quýt, táo, lê.
Ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt, đậu và đậu lăng, dầu thực vật, thực phẩm có vị ngọt nhẹ (đường tự nhiên, chưa tinh chế), mật ong, mật đường và các loại gia vị như quế, húng quế, rau mùi, gừng và nghệ.
Rajasic – thực phẩm kích thích
Mô tả tính chất
Đã qua quá trình chế biến, chua, hăng, cay, đậm đà, nhiều dầu, nặng, ngâm, lên men, nhiều gia vị kích thích.
Ví dụ
Thức ăn quá cay, quá hăng, quá chua, quá đắng: Cà chua, ớt chuông, bông cải xanh, súp lơ, ớt, cà rốt, ớt, tỏi tây, đậu phộng, nước tương, dưa chua, soda, thực phẩm lên men.
Cà phê, trà, sô cô la và đồ uống chứa caffein, thực phẩm có nhiều gia vị, hành và tỏi. Thực phẩm và đồ uống mang lại cho bạn cảm giác hưng phấn.
Tamasic – thực phẩm gây trì trệ
Mô tả tính chất
Đã qua chế biến, thực phẩm cũ, khô, thô, nhân tạo, vô cơ, tinh chế, nhiều dầu, mặn. Thức ăn béo, nặng, đặc, chiên trong dầu hoặc nấu quá chín. Thức ăn mọc trên vật liệu đang phân hủy. Chất bảo quản, chất nhũ hóa và phụ gia hóa học (như bột ngọt).
Ví dụ:
Thịt, cá, trứng, hành, tỏi, nấm, giấm, trái cây chín quá hoặc chưa chín, lúa mì tinh luyện, đường tinh luyện, thực phẩm bảo quản nhân tạo, kẹo, rượu, đồ chiên, béo, mặn và nướng.
Nguồn tham khảo:
- The Spirit of Ayurveda – Daniel A. White
- Handbook Advanced Yoga Teacher 900 hours, The Yoga Institute
Mời bạn tham khảo khoá học: Thân Khỏe Tâm An: https://www.wisedoo.org/courses/than-khoe-tam-an