Căng thẳng hay Stress là phản ứng của cơ thể trước một hoặc nhiều kích thích làm xáo trộn trạng thái cân bằng về thể chất và tinh thần của chúng ta. Đó có thể là yếu tố môi trường sống thay đổi, vấn đề trong mối quan hệ, trạng thái sinh lý không tốt do thiếu ngủ, chấn thương, ốm hay những nguyên nhân cá nhân khác như cái chết của người thân, mất việc,.. danh sách này là vô tận. Một người đang bị căng thẳng thường cảm thấy khó khăn để đối mặt với các tình huống trong cuộc sống.
Tuy nhiên, không phải mọi stress đều xấu. Vẫn có những trường hợp stress tạo ra tác động tốt, nghĩa là sự căng thẳng này mang cho ta cảm giác thử thách, động lực để dẫn đến một kết quả tốt hơn. Stress tốt có thể giúp chúng ta nâng cao ý thức và nhận thức về những mục tiêu mà chúng ta muốn hướng đến để cải thiện hiệu suất, đương đầu với những thử thách trong đời sống.
Tuy vậy, đa phần chúng ta lại dễ rơi vào trạng thái stress xấu, nghĩa là loại stress ảnh hưởng tiêu cực đến tâm trạng, suy nghĩ và hành vi của chúng ta, gây phát sinh các vấn đề sức khỏe thể chất và tinh thần khác. Chẳng hạn như:
Về mặt thể chất: đau đầu, đau nửa đầu, buồn nôn, chán ăn hoặc ăn quá nhiều,
các vấn đề về tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích, huyết áp cao, mệt mỏi mãn tính, thiếu ngủ
Về mặt cảm xúc: lo lắng, khó chịu, dễ nóng giận, tăng khả năng trầm cảm, khả năng đưa ra quyết định kém, dễ thất vọng về bản thân.
Khi tình trạng stress cứ diễn ra liên tục, hormone adrenaline tăng nhiều khiến động mạch bị thu hẹp, huyết áp tăng, hơi thở nhanh và nông.
Điều này dẫn đến lượng oxy cung cấp cho cơ thể ít hơn, cơ thể cũng không hấp thụ thức ăn hiệu quả, các chất độc tạo ra trong cơ thể sẽ tích tụ trong động mạch và khớp, dẫn đến các bệnh lý khác như viêm khớp, tiểu đường, suy giảm trí nhớ.
Theo Yoga, những nguyên nhân gây ra stress đến từ những suy nghĩ, lối sống sai lầm, hành động phát sinh từ cái tôi, cảm xúc tiêu cực, việc không chấp sự thay đổi của các đối tượng bên ngoài. Để đối phó với stress, chúng ta cần biết cách điều chỉnh suy nghĩ, lối sống, coi trọng việc thư giãn tâm trí và cơ thể, học cách chấp nhận hoàn cảnh, không bám chấp vào việc mọi thứ phải hoàn hảo như mình nghĩ.
Việc giữ khoảng cách với tình huống, ngừng việc suy nghĩ tiêu cực về chúng, mở ra góc nhìn mới, tích cực sẽ giúp chúng ta nhanh chóng giải quyết và vượt qua nó.
Chúng ta chấp nhận mọi tình huống với niềm tin rằng những điều chúng ta gặp phải chỉ đang góp phần vào sự trưởng thành và sự hiểu biết sâu sắc hơn của chúng ta về mình và thế giới xung quanh.
Một số gợi ý theo AVAV mà chúng ta cần trang bị, giúp chúng ta kiểm soát được stress trong đời sống hiện đại ngày nay:
Ahaar – Thực phẩm: Cố gắng ăn các bữa ăn sattvic nấu tại nhà. Tránh thức ăn nhanh. Lựa chọn rau xanh theo mùa, trái cây tươi và rau hữu cơ. Kiểm soát khẩu phần ăn, không ăn quá nhiều.
Vihaar – Thư giãn: Dành thời gian cho sở thích, đam mê của bản thân. Thực hành Shavasana hoặc Nispand Bhava để thư giãn cơ thể và tâm trí mỗi tối trước khi đi ngủ. Đi ngủ trước 22h30, dậy trước 6h. Dành một chút thời gian trò chuyện, kết nối với gia đình, bạn thân và chia sẻ những câu chuyện cười hoặc chơi trò chơi cùng nhau.
Achaar – Thói quen: Duy trì việc tập Asana, Pranayama và thực hành thư giãn mỗi ngày ít nhất 30 phút. Ăn đúng giờ, không bỏ bữa. Tránh tiệc tùng vào đêm khuya. Ngủ sớm, dậy sớm theo lịch trình đều đặn.
Vichaar – Suy nghĩ tích cực: tham gia các buổi chia sẻ, đọc những cuốn sách hoặc xem những video, mang lại cho bạn nguồn năng lượng tích cực, giúp bạn hiểu rõ chính mình. Khi có vấn đề hay thử thách xuất hiện, mở rộng góc nhìn xem điều đó giúp bạn nhận ra bài học gì? Đón nhận và nhìn thấy mọi sự thay đổi đều có lý do tích cực đằng sau đó.
Nguồn tham khảo: Handbook for Teacher Training Course in The Yoga Institute
Mời bạn tham khảo khóa học Thân Khỏe Tâm An để có thêm một phương pháp chăm sóc sức khỏe tinh thần: https://www.wisedoo.org/courses/than-khoe-tam-an