Chiều ngày 15/06/2024, WisEdoo cùng anh Nguyễn Việt Hải đã tổ chức workshop: Phản biện thông minh – lĩnh hội chọn lọc để an toàn trong thế giới thông tin hỗn mang. Anh Hải là ký giả khoa học và giảng viên Bộ môn Giáo dục Khai phóng tại Đại học UMT. Hải giảng dạy các học phần Tư duy phản biện và Tranh luận, và Khoa học trong cuộc sống. Tin rằng khoa học có thể giúp con người thấu hiểu mình và muôn loài, Hải giới thiệu tới bạn đọc những cách nhìn thế giới mới thông qua khoa học. Bài viết của Hải đăng trên mục khoa học của một số tạp chí và trên trang “The Too Blue Scientist”. Hải còn dẫn podcast “Trước khi táo rụng” trò chuyện với các nhà khoa học Việt Nam trên thế giới.
Trong buổi chia sẻ này, chúng mình đã tập trung vào 3 nội dung:
- Phân tích tình huống có thật
- Đúc kết cách kiểm chứng thông tin đang tiếp nhận
- Hỏi – đáp về chủ đề tư duy phản biện
Tư duy phản biện là gì?
1. Tư duy phản biện là dừng lại để nhìn cho rõ điều đang xảy ra. Khi đứng trước một thông tin, thay vì đọc theo thứ tự thông thường, chúng ta hãy thử tìm đọc kết luận và lý do trước. Chúng ta cần làm điều này vì trong kết luận thường sẽ có mục đích của người nói/người viết.
2. Tư duy phản biện là tư duy thẩm sát (thẩm tra, khảo sát). Tư duy phản biện không phải là:
- Cãi nhau
- Phản bác
- Chỉ trích
- Phải nói lại cái gì đó cho bằng được
3. Tư duy phản biện để nhận thức hiện thực. Anh Hải chia sẻ vui rằng đôi khi, chúng ta cần phải “ba phải” để nhìn được nhiều khía cạnh của vấn đề, trừ phi chúng ta buộc làm theo mà không biết lý do. Tuy nhiên, nếu cứ mãi phải làm theo thì cũng không tốt cho tư duy của mình.
Làm sao để ứng dụng tư duy phản biện khi “lên tiếng”?
Một số câu hỏi để bạn tự đặt ra cho mình khi có nhu cầu “lên tiếng” về một vấn đề xã hội:
- Bạn VÔ CÙNG quan tâm về chuyện gì?
- Bạn nghĩ gì về chuyện đó?
- Bạn muốn nói gì?
- Tại sao bạn muốn nói điều đó?
- Tại sao bạn biết là cần phải lên tiếng?
- Cơ sở của điều bạn muốn lên tiếng?
- Người nghe muốn nói gì với bạn?
3 cấp độ bạn có thể chọn khi “lên tiếng” là:
- Không lên tiếng
- Bày tỏ sự đồng ý hoặc không đồng ý với người đã lên tiếng
- Tự mình lên tiếng, bằng 1 thông điệp chỉn chu, có căn cứ, sau khi tư duy thấu đáo
Tóm lại…
- Tư duy phản biện cần thời gian
- Tư duy phản biện là để nhận thức hiện thực
- Dừng lại để xem xét kỹ vấn đề (cố gắng xem thử chuyện gì đang xảy ra xem xét người nói/người viết đang muốn nói gì và họ muốn mình làm gì?)
- Tìm kết luận, lý do, căn cứ (bằng chứng) của thông điệp trước khi đọc nội dung chi tiết
- “Thử” đoán giả định ngầm của người nói/người viết
- Tranh luận để “hiểu”, không phải để thắng
“Sự trưởng thành về cảm xúc trước thực tại
còn lâu dài hơn cả trưởng thành về logic.”– Lang Minh, tác giả sách Phản biện như chuyên gia
Sau khi đã cảm nhận và suy nghĩ thấu đáo, hãy lên tiếng nhiều hơn về những vấn đề mình khao khát!
—
Nếu bạn muốn tiếp tục theo dõi những nội dung về tư duy phản biện, hãy:
- Theo dõi anh Nguyễn Việt Hải tại: https://linktr.ee/tooblue
- Tham dự Workshop Quản lý tri thức cá nhân tại Sài Gòn (05-07/07/2024): https://lu.ma/b8cgnrzg
Để không bỏ lỡ những buổi chia sẻ tiếp theo, hãy theo dõi WisEdoo tại: https://www.facebook.com/WisEdoo hoặc tham dự Cộng đồng Thực học – Thưc hành: https://www.facebook.com/groups/thuchocthuchanh