Bạn đã bao giờ cảm thấy có một khoảng cách vô hình giữa mình và những người thân yêu trong gia đình, đặc biệt là với thế hệ ông bà, cha mẹ? Những khác biệt trong suy nghĩ, lối sống đôi khi tạo ra những rào cản khiến việc sẻ chia và thấu hiểu trở nên khó khăn. Làm thế nào để vun đắp lại kết nối, để “nối rễ” về với nguồn cội yêu thương?
Đó chính là trăn trở mà workshop cộng đồng “Nối Rễ” do WisEdoo tổ chức vào tối thứ Ba (01/04/2025) vừa qua đã cùng nhau khám phá. Dưới sự điều phối ấm áp của Vân Trang và May Liu, không gian Zoom hôm ấy đã trở thành một khu vườn nhỏ để những người tham dự gieo mầm hiểu biết và yêu thương thông qua lăng kính Giao tiếp Trắc ẩn (Compassionate Communication).
Khởi Đầu Bằng Những “Hương Vị” Quen Thuộc
Buổi workshop bắt đầu không phải bằng những lý thuyết khô khan, mà bằng lời mời gọi lắng nghe và chia sẻ với tất cả sự chú tâm, để tâm. Chúng tôi được mời nhìn lại những “món quà” vô hình mà gia đình đã trao tặng – đó có thể là một món ăn mẹ nấu, một giá trị sống được truyền lại, một không gian ấm áp, hay đơn giản là hình ảnh người thân thương.
Trong những vòng tròn chia sẻ nhỏ, những “hương vị” quê nhà, những trải nghiệm tưởng chừng đã lùi xa bỗng sống dậy. Có người nhớ vị canh chua mẹ nấu, người nhớ lời ru của bà, người lại thấy ấm lòng khi nghĩ về sự hy sinh thầm lặng của cha. Chính những khoảnh khắc kết nối với ký ức này đã nhắc nhở chúng ta về sợi dây liên kết bền chặt với nguồn cội, dù đang ở gần hay xa.
Giải Mã Mâu Thuẫn Bằng “Nhu Cầu”
Trọng tâm của buổi workshop là giới thiệu và thực hành Giao tiếp Trắc ẩn – một phương pháp giúp chúng ta nhìn sâu hơn vào những gì ẩn sau lời nói và hành động. Thay vì chỉ tập trung vào những gì đúng/sai, nên/không nên, Giao tiếp Trắc ẩn mời gọi chúng ta lắng nghe Nhu cầu (Needs) – những động lực phổ quát và cốt lõi đang thôi thúc bên trong mỗi người (như nhu cầu được kết nối, được an toàn, được tôn trọng, được tự do, có ý nghĩa…).
Chúng tôi đã cùng nhau khám phá “Bánh xe Nhu cầu” và hiểu rằng, rất nhiều mâu thuẫn xảy ra không phải vì chúng ta có nhu cầu đối nghịch nhau, mà vì chúng ta chọn những phương tiện/cách thức (strategies) khác nhau để đáp ứng nhu cầu đó, và đôi khi những cách thức này lại vô tình xung đột.
Thực Hành “Nối Một Chiếc Rễ Nhỏ”
Phần thực hành có lẽ là điểm chạm sâu sắc nhất. Mỗi người được mời gọi nghĩ về một tình huống mâu thuẫn cụ thể với người thân trong gia đình. Bài tập không nhằm tìm ra ai đúng ai sai, mà là một hành trình đi vào bên trong:
- Nhìn lại mình: Mình đã thực sự muốn điều gì trong tình huống đó? Nhu cầu nào (kết nối, thấu hiểu, tự chủ, bình an…) đang lên tiếng bên trong mình?
- Thử bước vào thế giới người kia: Họ đã nói gì, làm gì? Ẩn sau đó, có thể họ cũng đang có những nhu cầu nào cần được chăm sóc (an toàn, đồng hành, được lắng nghe…)?
Chỉ cần dừng lại, gọi tên những nhu cầu ấy cho cả mình và người kia, một sự cảm thông nhẹ nhàng đã bắt đầu nảy nở. Khi chia sẻ trong nhóm nhỏ và cùng nhìn vào bảng Padlet tổng hợp những nhu cầu của “thế hệ mình” và “thế hệ cha mẹ”, chúng tôi nhận ra rằng, dù cách biểu hiện khác nhau, sâu thẳm bên trong, ai cũng khao khát những điều rất người, rất cơ bản.
Hành Trình Vẫn Tiếp Nối
Buổi workshop khép lại nhưng hành trình “Nối Rễ” thì không. Giao tiếp Trắc ẩn không phải là cây đũa thần giải quyết mọi vấn đề, mà là một con đường thực hành liên tục để nuôi dưỡng 3 kết nối quan trọng: kết nối với chính mình, kết nối với người khác, và kết nối với điều lớn lao hơn.
Hiểu về nhu cầu giúp chúng ta có thêm sự rõ ràng về bản thân, có thêm lòng trắc ẩn với người khác, và mở ra những cách thức sáng tạo hơn để cùng nhau chăm sóc cho những điều quan trọng trong các mối quan hệ.
Cảm ơn điều phối Vân Trang và May Liu đã tạo nên một không gian thật ý nghĩa. Mong rằng những hạt mầm Giao tiếp Trắc ẩn được gieo trong buổi tối “Nối Rễ” sẽ tiếp tục nảy nở, giúp mỗi chúng ta vun đắp những khu vườn gia đình thêm phần thấu hiểu và yêu thương.
Tìm hiểu thêm về khoá học về Giao Tiếp Trắc Ẩn: https://wisedoo.org/noi-de-thau-nghe-de-hieu/